HOÀI CẢM

Sông Dinh Hoài Cảm

Sông Dinh vốn dĩ nước hằng sâu,

Lặng lẽ dòng xuôi tỏa sóng mầu.

Khắp chốn dân lành gieo giống ngọc,

Dọc bờ cát trắng quyện hương cau.

Thuyền neo bến cũ trời êm ả...

Đá dựng non hiền mây trắng phau.

Viễn xứ đêm ngày thầm ước nguyện,

Quê hương vạn thuở thắm duyên đầu...!

Nha Trang Hoài Cảm

Mênh mông sóng nước nắng vờn qua,

Cát trắng cò bay nghiêng cánh sa.

Lớp lớp thuyền về, trăng rọi lá,

Tầng tầng núi quyện, gió lòn hoa.

Chuông chùa thánh thoát, vơi niềm tục,

Phật tượng trang nghiêm, lắng nghiệp tà.

Nhớ Tháp Bà xưa hương khấn nguyện

Nha Trang biển thắm, thắm tình nhà...!

Từ Vân Hoài Cảm

Tuyết trắng hôm nao nhuộm trắng đồi

Lặng nhìn thông phủ, áng mây trôi

Từ Vân Phật ngự an lòng thế

Tịnh Mãn Tăng lưu nhẹ đất trời

Kiến tạo già lam, hoa tuệ thắm,

Huân tu đạo nghiệp, nghiệp trần vơi.

Tâm không, nhẹ rỗng nhàn ba cõi

Phật sự viên thành vang khắp nơi

Hoài Cảm

Cảm nghe gió thoảng gợi hồn ai

Ngắm núi nhìn sông mộng cuối ngày

Thấp thoáng hình hài ru nỗi nhớ

Tựa hồ mặt nước rũ niềm cay

Quê xưa muôn thuở trăng ngà gọi

Bến cũ ngàn năm mây trắng say

Vô vật vô nhân vô thậm sự(*)

Cảm nghe gió thoảng gợi hồn ai!

***

-Chú Thích:

(*) Không vật không người không đa sự 

(Biệt Cấm Phòng- Thơ Tuệ Sỹ)

TG: CHÚC HIỀN

NGŨ ĐỘ THANH

THƠ ĐƯỜNG LUẬT NGŨ ĐỘ THANH

Lang thang trên mạng Nguyên Xuân được biết thêm về thơ Đương luật Ngũ độ thanh.
Luật riêng của thơ ĐL Ngũ độ thanh như sau:
1) Chỉ viết CHÍNH LUẬT không viết THỨ LUẬT
2) Hai chữ liền kề luôn khác dấu nhau
- Trong mỗi câu (7 chữ) phải chứa ít nhất 5 dấu thanh. Những thanh trắc (sắc, hỏi, ngã, nặng) không được lặp lại dấu.
- Những thanh bằng liền kề nhau không lặp lại dấu.
1 câu thơ thất ngôn bát cú có 4 thanh bằng 3 thanh trắc hoặc 4 trắc 3 bằng, trong đó:
+ 1 câu thất ngôn bát cú 4 thanh bằng 3 thanh trắc: thì 2 thanh bằng có cùng dấu (không dấu hoặc dấu huyền) không được đứng liền kề nhau, 3 thanh trắc thì tùy nghi mà sắp xếp Sắc – Hỏi – Ngã – Nặng sao cho phù hợp với câu thơ.
+ 1 câu thất ngôn bát cú 4 thanh trắc 3 thanh bằng: thì câu thơ đó phải đầy đủ 4 thanh Sắc – Hỏi – Ngã – Nặng, 3 thanh bằng thì 2 thanh Không hoặc thanh Huyền không được đứng liền kề nhau.

Tóm lại là Ngũ độ thanh đặc biệt chú trọng đảo thanh trong từng câu thơ.

Ưu khuyết của thơ ĐL Ngũ độ thanh:
Ưu:
- Tính nhạc bài thơ tăng lên nhiều; câu thơ du dương, mượt mà hơn.
- Bài thơ viết theo lối NĐT thì cũng tránh được phần nào một số lỗi-bệnh; nhất là tránh triệt để lỗi điệp thanh, khổ độc.
Khuyết:
- Những từ láy, từ ghép có 2 chữ cùng dấu thanh không thể dùng được trong NĐT, thiếu đi một lượng lớn từ ngữ Việt không được dùng đến.
- Việc chọn lựa từ ngữ cho thơ cũng trở nên khắt khe hơn vì phải né tránh cho khỏi trùng thanh, vì vậy phải công phu hơn mất nhiều thời gian hơn để làm bài thơ NĐT. Khi làm thơ Ngũ Độ Thanh mọi người đôi khi rất nản chí vì phải gò ép và mất thời gian vì phải vận dụng rất nhiều từ ngữ để sắp xếp làm sao có ít nhất 1 câu có 5 dấu thanh.

Ví dụ
Hòn Vọng Phu 
(Bài họa)
Mãi nguyện không còn khắc khoải đông
Ngàn thu lặng lẽ nhớ thương chồng
Sương dầm lạnh lẽo đau lòng đá
Bão nổi âm thầm buốt dạ sông
Nuốt mặn bồng con lầm lũi trải
Ôm sầu tựa núi thẫn thờ trông
Dù cho ngọn lửa luôn nồng cháy 
Vạn thuở trường chinh lỡ phím đồng. 

Nguyên Xuân
11/6/2013 

hoa phượng

"Thăng Long thành hoài cổ" - bài thơ tuyệt bút của Bà Huyện Thanh Quan

Từ xưa đến nay, người Quảng Bình và Hà Tĩnh coi đèo Ngang như bức thành chung, tình người giao lưu với câu ca: "Đèo Ngang hai mái chân vân/ Nửa về Hà Tĩnh nửa ái ân Quảng Bình".